Cakolli: Gjasat për zgjedhje janë reale, mundësia e prillit 2026

Eugen Cakolli, analist i Institutit për Zhvillimin e Demokracisë (KDI), tha në RTV21 se probabiliteti i zgjedhjeve të parakohshme në prill të 2026 është tashmë real, me kusht që të mos arrihet një përputhje ndërmjet lidershipit politik mbi zgjedhjen e presidentit të ardhshëm. Sipas vlerësimit të Cakollit, pengesa kryesore vjen nga mosgatishmëria e liderit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LVV), Albin Kurti, për të formuar një koalicion me ndonjë parti tjetër për të siguruar votat e nevojshme për këtë pozitë kriucial.

"Megjithëse unë besoj që mund të gjendet ndonjë zgjidhje deri në atë kohë, por nëse do të kemi zgjedhje, ato do të mbahen në javën e dytë të muajit prill, respektivisht diku nga data 1 deri më 20 prill," tha Cakolli. Ai përdoroi këto shpjegime për të ilustruar mungesën e fleksibilitetit në procesin e negociatave politike.

Afatet kritike për votimin e presidentit

Përcaktimi i afateve ka një rëndësi të jashtëzakonshme. Sipas konstitucionit kosovar, presidenti duhet të zgjidhet më së largu deri në mars, përndryshe vendi do të futet automatikisht në procesin e zgjedhjeve të parakohshme. Nëse zgjedhjet në të vërtetë shënohen, ato do të duhej të mbahen në periudhën që shkon nga 1 deri më 20 prill 2026, duke treguar një dritare të ngushtë për negociata dhe gjetje të një konsensusi.

Presioni mbi LDK për votat e presidentit Vjosa Osmani

Cakolli tregoi se barra më e madhe e presionit politik për sigurimin e votave në mbështetje të presidentit aktual, Vjosa Osmani, do të bjerë në supet e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK). Ky realitet zbulon dinamikat komplekse të koalicioneve në Kuvendin e Kosovës. Analizën e tij, Cakolli e mbështetet në aritmetikën e deputetëve. Ai shpjegoi se LVV është e pritur të ketë 57 deputetë, dhe nëse i shtohen 11 deputetët nga komunitetet jo-shumicë dhe një deputet tjetër nga komunitet jo-serb, numri arrin 68 deputetë.

"Natyrisht, barra më e madhe e presionit do të bjerë mbi LDK-në... për faktin se po tentohet që të gjendet një fajtor kujdestar në rast të dështimit të zgjedhjes së presidentit," tha Cakolli, duke nënvizuar lojën politike të gjetjes së përgjegjësisë në rast dështimi.

Kurti nuk e ka nxitje për të arritur marrëveshje

Cakolli shtoi një vërejtje përfundimtare që ndryshon perspektivën: sipas tij, Albin Kurti nuk i bëhet veçanërisht vonë nëse dështon zgjedhja e presidentit të ri. Kjo ndodh sepse Kurti aktualisht qëndron në funksionin e kryeministrit dhe ka ende tre mandate para për të shërbyer, sipas rregullave përbërëse. Kjo dinamikë sugjeron se ndërkohë që partitë e tjera mund të jenë të shqetësuara për humbjen e ndikimit, Kurti mund të jetë më i gatshëm të marrë rrezik dhe të shijojë kalimin në zgjedhje, nëse negociata nuk përfundojnë siç dëshiron.

Këto zhvillime pasojnë tension të vazhdueshëm në skenën politike të Kosovës, ku çështja e presidencës ka bërë pjesë të debatit publik dhe negociatave të brendshme për muaj. Qëndrimi i Cakollit hedh dritë mbi dinamikat strategjike që do të mund të përcaktojnë rrjedhën e ngjarjeve në këtë kapjerke politike.