Ekuacioni i fundit te botes: parashikimi matematik i 1960 qe ende intrigon shkencetaret

Ne historine e njerezimit, predikcionet per fundin e botes kane ekzistuar pothuajse sa ekziston pervetesia jone per te ardhmen. Megjithate, shumica i atyre jane bazuar ne besimet fetare, supersticione, ose shkelma te imagjinimit te autoriteve. Shate dekada me pare, nje grup shkencetarash vendosi te afrohej kesaj pyetjeje - jo permes mistereve, por permes numrave.

Nentori 2026: Parashikimi matematik

Me 1960, revista Science publikoi nje punim te nenshkruar nga tre shkencetare: Heinz von Foerster, Patricia Mora dhe Lawrence Amiot. Analiza e tyre paralajmeronte per nje singularitet popullsie ne diten e premte, 13 nentori 2026. Ndryshe nga skenarjet e tjera apokaliptike, keta tre shkencetare nuk i zotheruan ketyre kercenimeve. Ne vend te kesaj, ata identifikuan numrin ne rritje eksponenciale i njerezve ne Toke si kercenim me bazik.

Logjika e tyre ishte e drejtperdrejte. Perparimet mjekesore ishin bere si arme ndaj vdekjes. Miliona njereza ishin perjetuar me gjate. Ne 1960, Toka ishte shtepja per rreth 3 miliarde banore. Sipas modelit matematik, popullsia do te rritet drejt pafundesis nese normat e rritjes te mbeteshin konstante.

Ne 2026, teoria nuk u be realitet

13 nentori 2026 ka shume mundesi te kaloje pa ndonje rendesi. Popullsia botero re ka kaluar tashme 8 miliarde njerezit. Sipas OKB, popullsia pritet te filloje ne te zvogluarit rreth vitit 2080 - jo 2026. Inovacionet bujqesore, teknologjia e re dhe perhapja globale e njohurive kane bere te mundur produktivitetin ushqimor te rritet.

Njereza te pasur po pergatiten

Ekziston nje detaj intrigues: edhe pse shkencetaret nuk e marrin seriozisht kete skenar katastrofik, disa njereza jashtezakonisht te pasur duket se po pergatiten. Mark Zuckerberg ka blerja 1600 hektare toke ne Hawaii. Jeff Bezos ka investuar ne prona ne Florida. Larry Ellison zoteron praktikisht ishullin Lanai ne Hawaii. Keto vende jane strategjikisht te mbrojtur, ne raste te krizave globale masive.

Konkluzion

Ky nuk eshte nje parashikim shkencor i pranuar per kollapsin global. Eshte nje model teorik i ndertuar mbi supozime qe nuk u realizuan plotesisht. Megjithate, presionet mbi burimet botero re jane te verteta dhe rriten. Si bota menaxhon rritjen e popullesis, prodhimin e ushqimit, dhe mbrojtjen e mjedisit do te percaktoje te ardhmen tone. 13 nentori 2026 ka shume te ngjare te jete thjesht nje dite tjetry. Por historia na sherben si nje reflektim per perparim pa planifikim.