Serbia mbetet "delja e zezë" e Ballkanit: Refuzon sanksionet e BE-së ndaj Rusisë dhe Venezuelës

Serbia vazhdon të mbajë një qëndrim sfidues ndaj politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, duke mbetur i vetmi vend kandidat në Ballkanin Perëndimor që refuzon të harmonizohet me sanksionet e reja ndaj Rusisë dhe Venezuelës. Ky pozicionim i Beogradit po shihet si një pengesë serioze për progresin e saj drejt anëtarësimit në BE, i cili praktikisht ka ngrirë që nga fundi i vitit 2021.

Harmonizimi i pjesshëm dhe refuzimi i sanksioneve

Sipas njoftimeve të fundit nga Brukseli, Serbia nuk ka mbështetur tri vendime të rëndësishme të Këshillit të BE-së që lidhen me masa kufizuese ndaj individëve dhe entiteteve ruse dhe venezueliane. Ndërkohë që vendet e tjera të rajonit – Shqipëria, Kosova (përmes politikave të saj), Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina – janë rreshtuar plotësisht me linjën evropiane, Serbia ka zgjedhur një rrugë tjetër.

Beogradi ka refuzuar konkretisht:

• Zgjerimin e listës së sanksioneve për shkak të shkeljes së integritetit territorial të Ukrainës.
• Masat kufizuese ndaj Rusisë për aktivitete destabilizuese.
• Sanksionet ndaj Venezuelës pas zgjedhjeve të kontestuara presidenciale, ku akuzohet regjimi i Nicolas Maduros për represion ndaj opozitës dhe shoqërisë civile.

Nga ana tjetër, Serbia është treguar e gatshme të harmonizohet vetëm me vendimet që prekin situatat në Korenë e Veriut, Mali dhe Haiti, duke krijuar një politikë të jashtme "selektive" që bie ndesh me detyrimet e një vendi kandidat.

Bllokimi i rrugës evropiane dhe kushti i Kosovës

Ky mos-harmonizim ka pasoja direkte në procesin e integrimit. Megjithëse Komisioni Evropian ka vlerësuar se Serbia është teknikisht e gatshme për hapjen e Klasterit 3 (që përfshin transformimin digjital, mediat, tatimet dhe arsimin), shtetet anëtare nuk kanë dhënë dritën e gjelbër gjatë vitit 2025.

“Për hapjen e kapitujve të rinj, Serbia duhet të shënojë përparim të mëtejshëm në fushën e sundimit të ligjit dhe në normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën.”

Raportet e fundit të progresit theksojnë se Serbia ka ngecur në funksionimin e institucioneve demokratike, lirinë e mediave dhe shprehjes. Gjithashtu, rritja e represionit ndaj protestave pro-demokratike në fund të vitit 2024 ka zbehur besimin e partnerëve evropianë te vullneti i Beogradit për reforma.

Përderisa rajoni po lëviz me ritme më të shpejta drejt Brukselit, Serbia duket se po zgjedh izolimin politik duke u lëkundur mes aspiratave evropiane dhe besnikërisë ndaj partnerëve të saj tradicionalë si Rusia. Pa një kthesë të qartë në dialogun me Kosovën dhe pa një qëndrim unik me BE-në për krizat globale, ëndrra evropiane e Serbisë mbetet e ngrirë.