Blerim Shala: “Kërcënimi i Kërshëndellave” ishte dokumenti bazë i politikës amerikane ndaj regjimit të Millosheviqit
Në podcastin PIKË me Veton Surroin, aktivisti Blerim Shala shpjegon rëndësinë e madhe të “Kërcënimit të Kërshëndellave” si një nga dokumentet më të fuqishme të SHBA-së kundër Slobodan Millosheviqit, duke shpëtuar Kosovën nga një konflikt i mundshëm.
Moment vendimtar për Kosovën
"Kërcënimi i Kërshëndellave" i lëshuar nga Shtetet e Bashkuara ishte një pikë kthese për fatin e Kosovës. Kështu e ka përshkruar shkrimtari dhe aktivisti Blerim Shala në bashkëbisedimin e tij në podcastin PIKË me publicistin Veton Surroin.
Gjatë viteve 1991-1992, përfaqësuesit politikë shqiptarë kishin kontakte intensive me diplomacinë amerikane, duke përfshirë Departamentin e Shtetit, Këshillin e Sigurisë Kombëtare dhe Kongresin. Në vjeshtën e 1992-ës, amerikanët paralajmëruan një vendim të rëndësishëm: një kërcënim unilateral ndaj Serbisë, pa u mbështetur në NATO apo mekanizma të tjerë.
“Ky nuk ishte një kërcënim nga qielli, por rezultat i analizave strategjike të institucioneve më të larta amerikane.”
Shala thekson se zhvillimet politike në Serbi, si paraqitja e Milan Paniqit, krijuan frikë te Millosheviqi për humbjen e pushtetit. Senatorët amerikanë ushtronin presion për pjesëmarrjen e shqiptarëve në zgjedhjet serbe të dhjetorit 1992, por kjo u refuzua për shkak të problemeve të mëdha.
Kërcënim brutal që tronditi Millosheviqin
Në 1992, nuk kishte shenja se shqiptarët po përgatiteshin për luftë; përkundrazi, Millosheviqi mund ta niste konfliktin në Kosovë për të mbetur në pushtet. Kërcënimi amerikan ishte brutal: për herë të parë, SHBA paralajmëronte ndërhyrje ushtarake direkte nëse Serbia shkaktonte luftë në Kosovë.
Ky mesazh e tronditi Millosheviqin dhe shërbeu si frenues. Presidenti George H. W. Bush e la si amanet, ndërsa administrata e Bill Clintonit e rikonfirmoi, duke e mbajtur si bazë të politikës amerikane ndaj Kosovës deri në fund të viteve '90.
“Ky dokument ishte baza e politikës amerikane ndaj regjimit të Millosheviqit.”
Konteksti historik i vitit 1992
Shala kujton presionin nga SHBA për demokratizimin e Serbisë përmes zgjedhjeve, por shqiptarët e Kosovës e lanë jashtë. Kjo strategji diplomatike rezultoi në “Kërcënimin e Kërshëndellave”, i cili ndryshoi trajektoren e ngjarjeve në Ballkan.
Ky bashkëbisedim nxjerr në pah rolin e rëndësishëm të lobimit shqiptar në Washington dhe si ai ndikoi në vendimet vendimtare amerikane për Kosovën.