Trump tërheq SHBA-në nga traktati i klimës dhe dhjetëra organizata ndërkombëtare
Presidenti amerikan heq dorë nga lufta globale kundër ndryshimeve klimatike dhe tërhiqet nga shumë organizata ndërkombëtare, duke shkaktuar shqetësim në kapitalat evropiane.
Përmbysje të madhe në politikën amerikane ndaj klimës. Presidenti Donald Trump ka nënshkruar një memorandum për tërheqjen e SHBA-ve nga dhjetëra organizata ndërkombëtare, përfshirë atë të paktës globale për luftën kundër ngrohjes globale. Vendimi i mërkurën ka nxitur reagime të ashpra në Europë dhe në komunitetin shkencor.
Pakt për klimën në rrezik
Në mesin e organizmave ku SHBA largohet gjendet Konventa Kornizë e Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (UNFCCC), fundacioni i të gjithë përpjekjeve ndërkombëtare për reduktimin e emisioneve të gazit seerre. Shtëpia e Bardhë argumenton se këto institucione nuk u shërbejnë më interesave amerikane dhe promovojnë "axhenda joefektive ose armiqësore."
“Këto tërheqje do t'i japin fund financimit dhe përfshirjes së taksapaguesve amerikanë në subjekte që çojnë përpara axhendat globaliste mkönig prioritetet e SHBA-ve.”
Administrata Trump ka nënvizuar se shumë nga këto organizata kanë promovuar "politika radikale klimatike" që sipas zyres presidenciale bien ndesh me sovranitetin ekonomik amerikan. Ky vendim pason një veti të karakterizuar nga tensionet mes politikës klimatike dhe agjendës ekonomike të administratës.
Shkença në rrezik
Ndër organizatat e prekura gjendet edhe Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC), struktura kryesore botërore për sintegrin e shkencës klimatike. Tërheqja e SHBA-ve do të pengojë pjesëmarrjen e shkencëtarëve amerikanë në prodhimin e raporteve të ardhshme të këtij organi, e cila mund të vonojë publikimin e studimeve jetike mbi mënyrën se si të përballemi me ngrohjen globale.
Burime brenda IPCC kanë shprehur shqetësime të mëdha për pasojat e mundshme të kufizimit të pjesëmarrjes amerikane. Shtëpia e Bardhë tashmë ka bllokuar udhëtimet e studiuesve amerikanë në takime ndërkombëtare, një vendim që mund ta vonojë ndjeshëm botimin e raporteve mbi mënyrën e zbutjes të efekteve të klimës.
Kritika nga Europa
Udhëheqës evropianë kanë shprehur keqardhje dhe alarm ndaj këtij vendimi. Komisioneri i Bashkimit Evropian për klimën, Wopke Hoekstra, quajti tërheqjen "të keqe dhe të pafat," ndërsa paralajmëroi se do të dobësojë bashkëpunimin global në luftën kundër ndryshimeve klimatike. Nënkryetarja e BE-js për tranzicionin e pastër, Teresa Ribera, tha se administrata ka treguar pak preokupim për mjedisin, shëndetin njerëzor dhe vuajtjet e popullsisë.
Ky nuk është hapi i parë i Trump në këtë drejtim. Në vitin 2024, presidenti nxori përsëri SHBA-në nga Marrëveshja e Parisit për Klimën, një pakti historik për reduktimin e emisioneve. Ai gjithashtu refuzoi të dërgonte një delegacion në samitin kryesor të klimës COP30 në Brazil, duke treguar mospërfillje ndaj proceseve ndërkombëtare të klimës.
Zgjedhje ligjore të pasigurta
Mbetet e paqartë nëse tërheqjet e SHBA-ve nga këto organizata do të përballën kundërshtim në gjykatat amerikane. Aktivistë dhe grupet për të drejta të njerëzit janë duke kërkuar veprim ligjor kundër këtyre vendimeve. Kushtetuta amerikane lejon presidentit të nënshkruajë traktate nëse dy të tretat e Senatit bien dakord, por nuk specifikon procedurat e tërheqjes, e cila lë hapësirë për debate ligjore.
Një president i ardhshëm mund teorikisht të ndryshojë këtë qëndrim të Trump dhe të rikthehet në këto organizata, por procesi do të kërkonte kohë dhe vullni politik. Për të ardhmen e klimës globale dhe të bashkëpunimit ndërkombëtar, ky vendim paraqet përmbysje të rëndësishme në angazhimin amerikan.