Ndryshimet klimatike, presion i madh mbi bujqësinë dhe blegtorinë në Kosovë

Ndryshimet klimatike po ushtrojnë presion të madh mbi sektorin bujqësor dhe blegtor në Kosovë, duke ulur rendimentin e bimëve foragjere, cilësinë e prodhimit dhe duke rritur rrezikun e sëmundjeve. Kjo ishte temë qendrore në konferencën "Biosiguria, ndryshimet klimatike dhe perspektiva e zhvillimit të sektorit të qumështit", të organizuar nga Shoqata e Prodhuesve të Qumështit në bashkëpunim me AgroDev.

Stresi termik te bimët

Profesor Nazmi Hasanaj, ekspert i farërave të kulturave foragjere, shpjegoi se rritja e temperaturave shkakton stres termik te bimët, çka çrregullon proceset metabolike dhe ul prodhimtarinë.

"Ndikimi i ndryshimeve klimatike në prodhim nuk është i vogël. Te disa kultura bujqësore, në kushte ekstreme, mund të vijë deri te steriliteti i përgjithshëm i bimës," theksoi Hasanaj.

Ndikimi në blegtorinë

Eksperti shqiptar Petrit Dobi, profesor asociuar në Fakultetin e Bujqësisë, vuri në dukje se temperaturat e larta ulin prodhimin e qumështit, ndikojnë në riprodhim dhe rrisin sëmundjet te kafshët.

"Përballja me këto ndryshime kërkon masa konkrete teknike në stalla. Ajrosja e mirë dhe përzgjedhja e racave të përshtatshme të gjedheve janë elemente bazike," sugjeroi Dobi.

Ai rekomandoi kultivimin e jonxhës, rezistente ndaj nxehtësisë, si dhe përdorimin e teknologjive digjitale për menaxhimin e ushqyerjes.

Rritja e sëmundjeve dhe insekteve të reja

Profesor Kurtesh Sherifi nga Fakulteti i Bujqësisë dhe Veterinarisë në Prishtinë paralajmëroi për rritjen e sëmundjeve dhe shfaqjen e insekteve të reja.

"Përveç rritjes së sëmundjeve ekzistuese, tashmë po përballemi edhe me insekte të reja, përfshirë një lloj mushkonje që në të ardhmen mund të bartë sëmundje edhe te njerëzit," tha Sherifi.

Ai theksoi nevojën për rritje të biosigurisë dhe inspektimeve të rregullta.

Masat e Shoqatës dhe Ministrisë

Naser Bajraktari, kryetar i Shoqatës së Prodhuesve të Qumështit, konfirmoi efektet negative dhe shpalli angazhimin për trajnimin e fermerëve.

Ministri në detyrë i Bujqësisë, Imri Demelezi, premtoi subvencionime për bimët mjaltëdhënëse, fara cilësore dhe pajisje për monitorim të klimës.

"Grantet dhe skemat mbështetëse të Ministrisë së Bujqësisë kanë për qëllim parandalimin dhe zbutjen e ndikimit të ndryshimeve klimatike te fermerët," përfundoi Demelezi.

Këto diskutime nxjerrin në pah urgjencën e masave të qëndrueshme për të mbrojtur sektorin bujqësor nga sfidat klimatike.