Përtej pllakës së mermerit: Kritika ndaj ritualit përkujtimor të Masakrës së Reçakut në 27-vjetorin e saj

Poeti kroat Antun Gustav Matoš (1873-1914) në një nga poezitë e tij të famshme refuzonte idenë e kujtimit me një pllakë mermeri, duke e quajtur atë një nostalgji të mermertë. Sot, në 27-vjetorin e Masakrës së Reçakut, kujtimi i kësaj ngjarjeje tragjike duket se po vuante pikërisht këtë fat ironik.

Jetojmë në një botë ku harresa është e shpejtë, dhe dhimbja e Reçakut ndihet kryesisht nga familjarët e viktimave dhe pak shqiptarë që nuk arrijnë ta harrojnë. Megjithatë, kjo dhimbje përballet me forcën e denializmit dhe relativizimit serb.

Denializmi dhe sulmet ndaj trashëgimisë historike

Akademizmi shqiptar jashtë kufijve është pothuajse i papërfaqshëm, duke lënë hapësirë për ndërhyrje të panevojshme. Autori William Blum, me librat e tij, ka vendosur në dyshim masakrën e Reçakut, duke u mbështetur në deklarata të shkëputura të ekipit finlandez të verifikuesve të OSBE-së, siç përsëritet edhe në Wikipedia.

"Proh pudor!", shkruan autori, duke theksuar absurditetin e këtyre pretendimeve. Edhe thirrjet si “Kurrë më!” nuk mjaftojnë nëse nuk shoqërohen me veprime konkrete.

“Serbët bën masakra dhe, në mundësinë e parë, do të bënin edhe të tjera.”

Turpi është se shumica e shkrimtarive paslufte nuk kalojnë pragun e studimeve serioze. Është koha që trashëgimia e luftës të narrativizohet profesionalisht për të zënë vend në akademinë perëndimore.

Ritualet vjetore si ai në Reçak po e 'mermerizojnë' kujtimin, duke e kthyer në një formalitet burokratik në vend të veprave të vërteta përjetësuese. Drejtësia e vërtetë vjen kur e kaluara ngjallet me narrativë që iu jep zë mijëra viktimave.

Lexo edhe: Walker përkujton rolin vendimtar të Reçakut

Për më shumë mbi perspektivën e ish-ambasadorit William Walker, klikoni këtu.