Mjeku i rrallë shqiptar që sfidoi detin: 22 ditë në thellësi me nëndetëse
Zylyf Isufi, mjeku i vetëm shqiptar i specializuar në fiziologjinë e marinës, rrëfen sfidat e pabesueshme të lundrimit 22-ditor në thellësi të detit dhe jetën në kushte ekstreme brenda nëndetëses.
Historia e jashtëzakonshme e Zylyf Isufit: Mjeku që lundroi 22 ditë në thellësi të detit
Zylyf Isufi mbetet një figurë unike në historinë e mjekësisë shqiptare. Ai është mjeku i parë dhe i vetmi në vend i specializuar në fiziologjinë e marinës, një fushë sfiduese që kërkonte njohuri të thella mbi reagimin e trupit të njeriut në kushte ekstreme nënujore.
Gjatë karrierës së tij të gjatë, Isufi ka përjetuar eksperienca që pakkush mund t'i imagjinojë. Një nga kujtimet e tij më të forta mbetet lundrimi prej 22 ditësh radhazi me nëndetëse në një thellësi prej 50 metrash. Ky nuk ishte thjesht një udhëtim, por një sfidë e vërtetë mbijetese.
“Për 22 ditë nuk dolëm fare në sipërfaqe; stomaku im nuk funksiononte, humba nga 3 deri në 5 kg dhe fytyra u zbardh nga efektet e gazrave të nëndetëses.”
Specializimi në Kinë dhe fillimet në Pashaliman
Rrugëtimi i tij nisi në vitin 1969, kur u emërua mjek fiziolog i Brigadës së Nëndetëseve. Për të fituar njohuritë e nevojshme, ai u dërgua për specializim në Kinë, duke udhëtuar nga Pekini në Shangai për të mësuar praktikat më të avancuara të kohës për shëndetin e ekuipazheve nën ujë.
Në vitin 1971, ai filloi punën në bazën e Pashalimanit, ku shërbeu deri në fund të viteve 1980. Përgjegjësia e tij ishte kolosale: ai duhej të garantonte që ekuipazhi ishte i aftë fizikisht për zhytje, të ndante detyrat sipas vështirësisë dhe të siguronte kushte optimale për punë në një mjedis ku ajri ishte i kufizuar dhe i rrezikshëm.
Jeta në 47 gradë dhe sfidat e padukshme
Lundrimi në nëndetëse në atë kohë ishte larg rehatisë. Isufi kujton se temperaturat brenda mjetit lundrues arrinin deri në 47 gradë Celsius, ndërsa lagështia e tejkalonte 45%-shin. Ajri ishte i mbushur me gazra të dëmshëm, çka ndikonte direkt në shëndetin e marinarëve dhe mjekut.
“Shumë herë shkonim pa ditur saktësisht çfarë do të ndodhte, por unë identifikoja parametrat funksionalë të çdo personi: sa mund të durojnë mjedisin, sa duhet të qëndrojnë poshtë dhe kur duhet të dalin jashtë,” tregon ai, duke theksuar se puna e tij shpëtoi jetë të panumërta duke vendosur standarde të reja sigurie.
Një profesion që po zhduket?
Sot, Isufi shprehet me keqardhje se nuk ka pasardhës në këtë fushë. Ky specializim nuk njihet në fakultetet e mjekësisë dhe forcat tona detare kanë pësuar ndryshime të mëdha. Megjithatë, kontributi i tij mbetet një gur themeli për mjekësinë ushtarake shqiptare dhe një dëshmi e guximit në shërbim të atdheut.
